Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua những chuyển biến phức tạp đầu năm 2026, câu hỏi lớn được đặt ra là: Liệu những dòng tiền mới tập trung ra sao và các trụ cột nào sẽ dẫn dắt xu hướng thị trường trong ngắn hạn? Phân tích tổng hợp các diễn biến từ nhiều khía cạnh cho thấy thị trường có nhiều điểm sáng tiềm năng, nhưng cũng không ít áp lực và thách thức cần lưu ý.
Đầu tiên, ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) tiếp tục khẳng định vị thế là điểm tựa ổn định, thu hút dòng vốn nội ngoại nhờ sự kết hợp hoàn hảo giữa tăng trưởng, quy mô và khả năng tạo dòng tiền mạnh mẽ. Qua đó, cổ phiếu của doanh nghiệp tiêu biểu như Masan Consumer (MCH) đang trở thành biểu tượng mới của ngành FMCG Việt Nam, được nhìn nhận như “cổ phiếu quốc dân” với tỷ lệ thâm nhập thị trường lên tới 98% hộ gia đình. Sức mạnh tài chính vượt trội cùng chiến lược tập trung phân khúc giúp MCH gia tăng thị phần có biên lợi nhuận cao, ổn định và khả năng tạo ra dòng tiền bền vững. Đặc biệt, mô hình vận hành hiện đại, kết hợp dữ liệu thực tế từ chuỗi phân phối riêng giúp Masan nắm bắt xu hướng tiêu dùng kịp thời, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững so với các doanh nghiệp FMCG trong và ngoài nước. Sự hứng thú của các quỹ đầu tư nước ngoài với MCH cũng được củng cố khi cổ phiếu này có triển vọng được đưa vào các danh mục chỉ số lớn, thúc đẩy thanh khoản và gia tăng giá trị trong dài hạn.
Song hành với ngành FMCG, nhóm ngân hàng quốc doanh cũng đang thể hiện sức mạnh tài chính ấn tượng. Ngân hàng BIDV vừa công bố lợi nhuận trước thuế năm 2025 kỷ lục hơn 36.000 tỷ đồng, tăng trưởng khoảng 12%, dù tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) chưa vượt trội nhưng tỷ suất trên vốn chủ sở hữu (ROE) duy trì trên 19%, thuộc top đầu ngành ngân hàng. Việc BIDV chủ động giảm lãi suất, hỗ trợ khách hàng cơ cấu nợ, cùng với tăng trưởng mạnh về tổng tài sản và huy động vốn, phản ánh một mô hình hoạt động vừa hiệu quả vừa bền vững. Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu BID với mức tăng 5% trong phiên gần nhất cho thấy nhà đầu tư đang có niềm tin vào tiềm năng cũng như vai trò dẫn dắt của nhóm ngân hàng quốc doanh trong năm mới.
Tuy nhiên, không phải tất cả các nhóm ngành đều tạo sức hút đồng đều. Khía cạnh vĩ mô cho thấy Việt Nam đang đối mặt với áp lực về tính bền vững trong xuất khẩu khi năm 2025 ghi nhận con số kỷ lục trên 475 tỷ USD, nhưng món quà lớn này lại có sự đóng góp quá lớn từ khu vực FDI (chiếm trên 77%), trong khi doanh nghiệp nội địa đang gặp khó khăn rõ nét khi doanh thu xuất khẩu giảm 6%. Điều này cho thấy điểm yếu về nội lực sản xuất – xuất khẩu trong nước, gây rủi ro lâu dài nếu không có chính sách nâng cao hiệu quả kết nối giữa doanh nghiệp nội và khu vực FDI. Mặt khác, nhiều ngành truyền thống như dệt may đang đối mặt nguy cơ suy giảm do mất đơn hàng, dẫn tới doanh nghiệp phải đóng cửa hoặc thu hẹp sản xuất. Hiện tượng này có thể tác động tiêu cực đến tâm lý chung của nhà đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh các biện pháp thuế quan và chính sách thương mại toàn cầu ngày càng có biến đổi phức tạp. Dự báo trong quý đầu năm 2026, hiệu ứng “frontloading” (đẩy đơn hàng lên trước) có thể không còn tác dụng mạnh như trước, làm giảm tốc độ tăng trưởng xuất khẩu, ảnh hưởng đến đà phục hồi kinh tế và thị trường chứng khoán.
Một điểm cần lưu ý thêm là sự xuất hiện các yếu tố rủi ro liên quan đến hoạt động của các công ty chứng khoán, đặc biệt với trường hợp Công ty chứng khoán BOS vốn gắn liền với hệ sinh thái của nhân vật cựu Chủ tịch FLC Trịnh Văn Quyết. Các động thái bất thường, như bị hủy niêm yết và đình chỉ kinh doanh, có thể tạo ra lo ngại về tính minh bạch và giám sát khi dòng tiền và giao dịch nội bộ có thể bị tác động tiêu cực. Đây là tín hiệu cảnh báo nhà đầu tư cần thận trọng, chú trọng vào những doanh nghiệp có nền tảng quản trị vững chắc.
Nhìn chung, xu hướng chính trên thị trường hiện nay là sự dịch chuyển tập trung vào các nhóm ngành có tính phòng thủ cao, khả năng tạo dòng tiền ổn định và ít chịu tác động chu kỳ kinh tế, tiêu biểu như FMCG và ngân hàng lớn. Dòng vốn ngoại hướng tới cổ phiếu có chất lượng cao cũng đang làm nổi bật nhóm này. Trong khi đó, những ngành phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu truyền thống và doanh nghiệp nhỏ nội địa sẽ tiếp tục phải đối diện với áp lực cạnh tranh và thách thức thanh khoản. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức nên cân nhắc cơ cấu lại danh mục, ưu tiên lựa chọn cổ phiếu vốn hóa lớn, minh bạch, có sức chống chịu tốt với biến động kinh tế và thị trường toàn cầu.
Về ngắn hạn, thị trường có thể trải qua những phiên biến động mạnh do sự phân hóa giữa nhóm trụ hàng tiêu dùng - ngân hàng và các cổ phiếu có rủi ro tiềm ẩn như chứng khoán nhỏ, doanh nghiệp đầu ngành xuất khẩu truyền thống có lực cầu yếu. Chiến lược ưu tiên tích lũy cổ phiếu cổ phiếu nhóm FMCG uy tín như MCH cùng ngân hàng trụ cột BID để giữ vị thế ổn định sẽ là lựa chọn hợp lý cho giai đoạn hiện tại. Đồng thời, nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến vĩ mô, đặc biệt khả năng điều chỉnh chính sách kinh tế trong nước và quốc tế sẽ ảnh hưởng đến thanh khoản và định giá thị trường chung.
Tóm lại, năm 2026 bắt đầu với một “bức tranh đôi sắc thái” của thị trường chứng khoán Việt Nam. Dòng tiền đang tìm đến những điểm sáng tăng trưởng thật sự và ít rủi ro, trong khi một số nhóm ngành truyền thống và doanh nghiệp nội địa vẫn đang chịu sức ép đáng kể. Nhà đầu tư cần tỉnh táo, lựa chọn cổ phiếu có nền tảng phát triển bền vững, đồng thời cảnh giác với rủi ro pháp lý và biến động thị trường để xây dựng danh mục đồng hành cùng xu hướng hồi phục và tái cơ cấu toàn diện của nền kinh tế.