Dòng chảy lớn nâng tầm thị trường: Từ phiên bứt phá lịch sử đến cú hích nâng hạng
Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua một phiên giao dịch mang tính bước ngoặt khi VN-Index bật tăng hơn 79 điểm, đạt mốc gần 1.757 điểm – mức cao nhất trong vòng một tháng trở lại đây. Diễn biến này không chỉ đánh dấu phiên tăng mạnh nhất theo điểm số tuyệt đối trong lịch sử sàn, mà còn thể hiện sự giải tỏa áp lực tâm lý đáng kể cho nhà đầu tư sau những nhịp rung lắc và biến động khó lường trên trường quốc tế, nhất là tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Tuy vậy, điều quan trọng cần nhận diện là phiên tăng đột biến này không đại diện cho sự đảo chiều xu hướng ngắn hạn một cách bền vững. Những cổ phiếu trụ như TCB, FPT, VND hay VIX dù tăng mạnh nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro khi lực bán có thể quay trở lại, đặc biệt từ nhóm nhà đầu tư chốt lời hoặc giảm thiểu lỗ. Do vậy, chiến lược linh hoạt, duy trì tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục quanh mức 60% được xem là phù hợp nhằm vừa tận dụng nhịp hồi phục, vừa kiểm soát rủi ro trong bối cảnh các biến số địa chính trị và kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều ẩn số.
Một luồng gió mới đang dần thổi vào thị trường khi FTSE Russell chính thức xác nhận việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ nhóm cận biên lên mới nổi thứ cấp có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Sự kiện này được giới chuyên gia đánh giá như một cú hích trung và dài hạn quan trọng nhằm nâng tầm định giá, thanh khoản và sự quan tâm của dòng vốn ngoại.
Một điểm nhấn không thể bỏ qua là danh sách sơ bộ 32 cổ phiếu đạt tiêu chí sàng lọc của FTSE – gồm những mã vốn hóa lớn, thanh khoản cao và thuộc nhiều nhóm ngành tài chính, nguyên vật liệu, tiêu dùng, bất động sản như HPG, VCB, BID, VHM, VIC. Nhóm cổ phiếu này dự kiến sẽ thu hút dòng tiền đầu cơ mạnh mẽ trong giai đoạn trước ngày chính thức nâng hạng. Tuy nhiên, cần cảnh giác với tính chất ngắn hạn và dễ biến động của dòng tiền này, khi kỳ vọng được phản ánh hết hoặc thông tin tiêu cực xuất hiện, dòng tiền có thể rút ra nhanh chóng.
Không chỉ có các quỹ thụ động, các quỹ chủ động sẽ là lực lượng chủ đạo trong quá trình đảo cấu trúc danh mục theo lộ trình nâng hạng kéo dài một năm với 4 đợt tăng tỷ trọng dần dần. Khác với quỹ thụ động bị ràng buộc bởi chỉ số, các quỹ chủ động sẽ linh hoạt hơn trong lựa chọn cổ phiếu dựa trên các tiêu chí định giá và tiềm năng tăng trưởng, mang lại tác động bền vững hơn cho thị trường. Hơn nữa, hiệu ứng “nước lên thuyền lên” sẽ không giới hạn ở nhóm cổ phiếu trong rổ FTSE mà còn lan tỏa đến toàn bộ thị trường khi tâm lý và thanh khoản được cải thiện.
Tuy nhiên, bức tranh thị trường không hoàn toàn chỉ có màu hồng. Khối tự doanh các công ty chứng khoán trong nước vẫn duy trì trạng thái bán ròng trên HOSE, với mức bán ròng lên đến hàng chục tỷ đồng ở những mã trụ như HPG, SSI, BID hay CTG, trái ngược với diễn biến mua ròng tại một số cổ phiếu khác như HCM, VCG, FPT và TCB. Sự phân hóa này có thể phản ánh những cân nhắc chiến lược khác nhau giữa các nhóm nhà đầu tư trong nước, đồng thời cũng là tín hiệu cảnh báo về áp lực điều chỉnh có thể xảy ra sau các nhịp tăng nóng.
Nhìn rộng ra, câu chuyện nâng hạng thị trường không phải là liều thuốc kích thích tức thời để thị trường tăng vọt, mà là một động lực thúc đẩy tái định giá toàn diện theo hướng bền vững trong trung hạn, thường trong phạm vi ba năm trở lên. Những thị trường từng được nâng hạng như Qatar, UAE hay Kuwait đều cho thấy hiện tượng giảm giá ngắn hạn, thậm chí rơi vào điều chỉnh mạnh, nhưng sau đó phục hồi và tăng trưởng tích cực về dài hạn.
Trên nền tảng vĩ mô vững chắc với triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp tích cực và định giá hợp lý so với các thị trường mới nổi khác, chứng khoán Việt Nam đang sở hữu lợi thế cạnh tranh để đón nhận dòng vốn ngoại ổn định hơn qua quá trình nâng hạng. Tuy nhiên, các yếu tố như căng thẳng địa chính trị, biến động tỷ giá và lạm phát vẫn là những rủi ro luôn cần theo dõi sát sao.
Tóm lại, nhà đầu tư cần tiếp tục áp dụng chiến thuật linh hoạt, phân tích kỹ lưỡng từng nhóm cổ phiếu dựa trên sức khỏe nội tại và vai trò dẫn dắt thị trường, đồng thời duy trì kỷ luật trong quản trị rủi ro. Việc theo dõi dòng tiền thông minh của các quỹ lớn cùng biến động nhóm cổ phiếu trụ sẽ là chìa khóa để vượt qua những phút giây biến động mạnh cũng như tận dụng cơ hội từ tiến trình nâng hạng thị trường. Đây là giai đoạn thích hợp để chuẩn bị danh mục với những cổ phiếu chất lượng, hướng tới kỳ vọng tăng trưởng bền vững và ổn định.