Trong ván bài đầy biến động của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay, câu hỏi lớn nhất được đặt ra là liệu giai đoạn tệ nhất đã thật sự đi qua, mở đường cho một nhịp hồi phục bền vững? Câu trả lời đang dần hiện rõ qua hệ thống các dấu hiệu tích cực xuất hiện gần đây, nhưng cũng không thể phủ nhận nhiều thách thức vẫn còn đó, đòi hỏi nhà đầu tư cần tỉnh táo và linh hoạt trong chiến lược.
Trước hết, nhịp tăng điểm vượt trội của VN-Index với hai phiên liên tiếp cộng dồn hơn 67 điểm, cùng trạng thái sắc xanh phủ rộng trên nhiều nhóm ngành, không những phản ánh sự ổn định trở lại của tâm lý nhà đầu tư mà còn cho thấy dòng tiền thông minh đang quay lại thị trường sau một thời gian vắng bóng. Đặc biệt, phiên bùng nổ ngày 25/3 với tới 276 mã tăng trên sàn HoSE, trong đó có 18 mã tăng kịch trần, minh chứng rõ nét cho việc thị trường đang xoay chuyển từ trạng thái hoảng loạn sang cơ hội tích luỹ tài sản. Sự phục hồi này càng được củng cố khi nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là các mã trong VN30, đồng loạt bứt phá, điển hình như GVR, VHM, MWG, VPB và SSI, cho thấy những tay chơi lớn đang vận dụng chiến lược gom hàng chuẩn bị cho nhịp sóng mới.
Song song với đó, đừng bỏ qua vai trò then chốt của dòng tiền tự doanh CTCK. Lực mua ròng đột biến hơn 700 tỷ đồng tập trung vào một số mã trọng điểm như FUEVFVND và VPB, cho thấy sự định hướng rõ ràng của các “cá mập” nội bộ, tận dụng lúc thị trường điều chỉnh để gia tăng tỷ trọng cổ phiếu có chất lượng cơ bản tốt và triển vọng kinh doanh dài hạn vững chắc. Đáng chú ý, mặc dù khối ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng mạnh, nhưng không đủ sức làm lung lay xu hướng hồi phục hiện tại bởi dòng tiền nội địa và tự doanh đang chiếm ưu thế rõ nét.
Một yếu tố vĩ mô không thể tách rời khỏi bức tranh chung là diễn biến giá dầu và tình hình địa chính trị khu vực Trung Đông. Vận động giá dầu từ mức đỉnh đã hạ nhiệt mạnh mẽ, cùng với dấu hiệu hoà hoãn trong xung đột địa chính trị, đã giúp giải tỏa áp lực lạm phát và khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ, mang lại điều kiện thuận lợi cho thị trường chứng khoán hồi phục. Tuy nhiên, chiều ngược lại, mặt bằng lãi suất trong nước chứng kiến sự gia tăng nhanh và có thể duy trì ở mức cao ít nhất đến hết quý II, thậm chí kéo dài sang đầu quý III. Áp lực này đến từ nhu cầu tín dụng tăng cao trong bối cảnh thanh khoản hệ thống có phần thắt chặt, cùng với ảnh hưởng từ tỷ giá và yếu tố quốc tế. Lãi suất tăng nhanh khiến chi phí vốn doanh nghiệp cao hơn, có thể ảnh hưởng đến triển vọng lợi nhuận kỳ vọng trong ngắn hạn và là một trong những rào cản không nhỏ cho dòng tiền đầu tư vào các kênh rủi ro như chứng khoán.
Tuy vậy, nhìn xa hơn, câu chuyện nâng hạng thị trường sắp được FTSE Russell công bố kết quả rà soát vào đầu tháng 4 đang tạo ra một tâm điểm thu hút dòng vốn ngoại trong dài hạn. Việc Việt Nam gần như chắc chắn sẽ được thêm vào các chỉ số FTSE từ tháng 9/2026 dự kiến sẽ kích hoạt một làn sóng đầu tư mạnh mẽ, khơi dậy lòng tin và tạo động lực lớn cho đà tăng trưởng của thị trường chứng khoán. Đây có thể xem là cú hích mạnh mẽ giúp thị trường nâng cao tính thanh khoản và độ hấp dẫn đối với nhà đầu tư tổ chức quốc tế.
Từ những diễn biến này, có thể nhận định ngắn hạn thị trường đang trong quá trình hồi phục sau đáy ngắn hạn quanh vùng 1.600 điểm. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng giai đoạn phục hồi mạnh mẽ có thể sẽ gặp phải áp lực chốt lời T+ khi nhà đầu tư tận dụng cơ hội tăng giá để cơ cấu lại danh mục. Sự phân hóa cổ phiếu sẽ ngày càng rõ nét, dòng tiền sẽ trở nên chọn lọc hơn, ưu tiên cho các doanh nghiệp có kết quả kinh doanh quý 1 khả quan và nền tảng tài chính vững chắc.
Riêng với nhóm cổ phiếu thân quen trong “bộ tứ trụ” như VIC, VHM, VRE, mặc dù chịu áp lực bán nhẹ từ khối tự doanh, đây có thể là dấu hiệu một bộ phận lớn tay chơi lớn đang chủ động cơ cấu lại danh mục ở mặt bằng giá hiện tại để gom cổ phiếu thuận lợi cho đợt sóng tiếp theo. Hệ thống KRX đang được hoàn thiện cũng được giới đầu tư kỳ vọng sẽ tạo ra cú huých mới, thúc đẩy thanh khoản và giảm độ lệ thuộc vào các kênh giao dịch hiện tại, từ đó làm thị trường thêm phần minh bạch và bền vững.
Tóm lại, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của cơ hội tăng trưởng mới, nền tảng bởi sự ổn định vĩ mô tương đối, dòng tiền nội tại và tự doanh mạnh mẽ, cùng kỳ vọng nâng hạng và cải cách về cấu trúc thị trường. Nhà đầu tư nên tận dụng giai đoạn đáy ngắn hạn để chủ động xây dựng và cân bằng lại danh mục, ưu tiên lựa chọn cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và ít chịu tác động từ các yếu tố ngoại lai như biến động giá dầu hay áp lực lãi suất tăng. Song đồng thời cần duy trì cảnh giác về khả năng rung lắc do áp lực chốt lời và biến động mùa vụ kết quả kinh doanh quý 1 sắp tới. Chiến trường chứng khoán không bao giờ yên bình, nhưng sự chuẩn bị kỹ càng và tầm nhìn dài hạn sẽ là chìa khóa quyết định chiến thắng.